Het concurrentiebeding in de rechtspraak

Doel van het artikel

In dit artikel wordt u een beeld gegeven van de verschillende rechtsvragen of vraagpunten die spelen bij een concurrentiebeding. Hierdoor wordt uw kennis over dergelijke bedingen vergroot en de betekenis duidelijk van juridische ondersteuning daarbij. Met uw vergrote kennis kunt u als werkgever of werknemer het eerste contact met uw contractuele wederpartij over de wenselijkheid of gelding van een concurrentiebeding leggen – u komt “enigszins beslagen ten ijs”. Leidt dit niet tot een soepele opstelling of moeten de finesses goed worden geregeld, dan ligt de weg naar de jurist voor de hand.

Weergave van enkele belangrijke rechterlijke uitspraken

Hieronder wordt eerst de zakelijke inhoud van enkele rechterlijke uitspraken geciteerd. Het kan zijn dat dit voor u wat ingewikkeld is. Daarom wordt vervolgens een vereenvoudiging gegeven in de vorm van een toelichting en toespitsing op de kern van de uitspraak.

Uitspraak 1. Concurrentiebeding bij fusie of overname

Concurrentiebeding blijft gelden bij aandelenoverdracht zonder wijziging concurrentiebeding (Hof ‘s-Hertogenbosch d.d. 4 oktober 2016).

Uitspraak 2. Belangenafweging bij concurrentiebeding

De bodemrechter vernietigt het concurrentiebeding conform artikel 7:653, lid 2, BW (oud) geheel, althans gedeeltelijk op de grond dat, in verhouding tot het te beschermen belang van de werkgever, de werknemer door dat beding onbillijk wordt benadeeld. Daarom dient op basis van alle relevante omstandigheden van het geval een afweging te worden gemaakt tussen de belangen van [A] bij schorsing van het beding en de belangen van The Inside bij onverkorte handhaving daarvan (Rechtbank Overijssel d.d. 24 maart 2016).

Uitspraak 3. Concurrentiebeding bij functiewijziging

5.1. Uitgangspunt is dat een concurrentiebeding in de zin van artikel 7:653 BW opnieuw schriftelijk moet worden overeengekomen indien de functie van de betrokken werknemer zodanig ingrijpend is gewijzigd dat het beding aanmerkelijk zwaarder is gaan drukken (Hoge Raad 9 maart 1979, NJ 1979, 497 Brabant/Van Uffelen). De enkele vaststelling dat de functie ingrijpend is gewijzigd is dus niet voldoende om het concurrentiebeding wegens strijd met het geldigheidsvereiste van lid 1 van artikel 7:653 BW (geheel of deels) ongeldig te achten; tevens moet worden vastgesteld dat het beding aanmerkelijk zwaarder is gaan drukken (Hof ‘s-Gravenhage d.d. 19 oktober 2010).

Uitspraak 4. Andere verandering situatie ten opzichte van concurrentiebeding

Uit hiervoor beschreven omstandigheden en uit de bewoording van het concurrentiebeding volgt naar het oordeel van de rechtbank dat het de bedoeling was om met het concurrentiebeding zowel de belangen van B. als de belangen van P. te beschermen. In het beding staat immers steeds ‘B.-P.’ of ‘B./P.’. Nu er geen sprake is van een partij met die naam kan het beding bezwaarlijk anders worden uitgelegd dan geschreven met het oog op de samenwerking tussen B. en P. Deze samenwerking is begin 2006 beëindigd. Bovendien werkt B. niet langer als bemiddelingsbureau. Naar het oordeel van de rechtbank is het concurrentiebeding niet geschreven voor de situatie die daarmee thans is ontstaan. Strikte naleving van het beding, dat onder meer inhoudt dat de zorgverlener ‘niet gerechtigd is om concurrerende activiteiten op te starten ten opzichte van B./P. in de regio Utrecht/Amsterdam /Amstelveen/Nederlandse Antillen’ en/of ‘niet voor een andere thuiszorgorganisatie werkzaam zal zijn of advies zal geven binnen de regio Utrecht, Amsterdam, Amstelveen en de Nederlandse Antillen’, zou bovendien betekenen dat [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 2] – nu B. niet langer bemiddelt en de samenwerking met P. is geëindigd – in de beschreven regio’s in het geheel niet meer als zorgverleners zouden kunnen werken. Naar het oordeel van de rechtbank is naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid dan ook niet aanvaardbaar dat [gedaagde sub 1] en [gedaagde sub 2] onder deze omstandigheden aan het concurrentiebeding worden gehouden.
Betekenis van deze rechtspraak voor rechtzoekenden :

Betekenis van de uitspraken

Thans wordt uiteengezet wat de relevantie is van de uitspraak voor de rechtsontwikkeling en de praktijk van het toepassen van concurrentiebedingen. Waar nodig wordt tevens ingegaan op de betekenis van het concurrentiebeding voor u.

Uitspraak 1 : fusie / overname

Het komt veel voor dat ondernemingen fuseren of worden overgenomen. Deze ondernemingen blijven doorgaans hun activiteiten verrichten, en niet zelden behouden werknemers hun voorheen uitgeoefende functie. Er is derhalve sprake van continuïteit van de bedrijfsactiviteiten. In deze situatie bestaat er geen gegronde reden om de werknemers te bevrijden van een eerder gesloten concurrentiebeding. Als de functie-inhoud van werknemers toch zou veranderen zonder dat een nieuwe arbeidsovereenkomst wordt gesloten, ligt het op de weg van partijen om in een voorkomend geval te onderhandelen over bijstelling van het concurrentiebeding.

Uitspraak 2 : belangenafweging

De rechter stelt een concurrentiebeding buiten werking indien de uitkomst van een belangenafweging daartoe noopt. De belangen van de werknemer worden afgewogen tegen de belangen van de werkgever. Het valt op dat dat sprake is van een evenredige afweging van belangen en dat de belangen van de werkgever die het concurrentiebeding heeft geïntroduceerd in de arbeidsverhouding niet zwaarder wegen waardoor de schending van de belangen van de werknemer ernstiger zou moeten zijn om tot vernietiging van het concurrentiebeding te leiden.

Uitspraak 3 : functieverandering

Er is hier sprake van een geldigheidsvereiste ten behoeve van de werknemer. Het kan zijn dat de werknemer van functie is veranderd waardoor hij veel meer last heeft van het concurrentiebeding indien hij zou vertrekken bij zijn huidige werkgever. In dat geval blijft het concurrentiebeding niet langer geldig maar dient opnieuw schriftelijk een concurrentiebeding te worden overeengekomen. Dit stelt werknemer en werkgever in staat om zich in te stellen op de consequenties van de nieuwe functie en hoeft geen heftige rechtsstrijd te worden gevoerd over de vraag of het huidige concurrentiebeding toepassing kan blijven vinden. Overigens is nog steeds een rechtsstrijd mogelijk, namelijk over de vraag of het concurrentiebeding bij de functieverandering aanmerkelijk belastender is geworden voor de werknemer.

Uitspraak 4 : andere wijziging van omstandigheden

Soms blijkt uit de tekst van het concurrentiebeding dat de situatie waarop dit betrekking heeft is vervallen. In dat geval dient ook het concurrentiebeding als vervallen te worden verklaard.

Dit thema kent nog twee andere artikelen.
Om meer te lezen over de werkwijze van JuriNext kunt u hier klikken.
Voor meer informatie over het concurrentiebeding kunt u hier klikken.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *